Dlaczego upadła chińska „Wenecja epoki kamienia”? Naukowcy rozwiązali zagadkę

25 listopada 2021, 15:46

Chińska „Wenecja epoki kamienia”, miasto Liangzhu, to jedno z najważniejszych świadectw wczesnej chińskiej rozwiniętej cywilizacji. Już ok. 5000 lat temu znajdował się tam zaawansowany system zarządzania wodą. Były tam zdatne do żeglugi kanały, zapory i zbiorniki wodne. A wszystko w czasach, gdy nie znano metalowych narzędzi. Miasto istniało przez niemal 1000 lat, a naukowcy do dzisiaj debatują nad przyczynami jego upadku.



PETM dobrym wzorcem dzisiejszych zmian klimatycznych

16 grudnia 2014, 11:34

Paleoceńsko-eoceńskie maksimum termiczne (PETM) było bardziej podobne do dzisiejszych zmian klimatycznych, niż dotychczas sądziliśmy. Dalsze prace nad tym okresem w historii Ziemi może odpowiedzieć na pytanie, co czeka naszą ocieplającą się planetę


Naukowiec z NCBJ pomógł w znalezieniu największego i najpotężniejszego ORC-a

6 października 2025, 13:06

W 2019 roku polska astronom Anna Kapińska odkryła pierwszego kosmicznego ORC-a, czyli dziwny krąg radiowy (odd radio circle – ORC). Teraz naukowiec z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych, doktor Pratik Dabhade, odegrał kluczową rolę w odkryciu najbardziej odległego i największego z ORC-ów.


Rekordowa liczba substancji psychoaktywnych na pojedynczym stanowisku archeologicznym

7 maja 2019, 12:19

Przed tysiącem lat rdzenni mieszkańcy Ameryki Południowej używali roślin psychotropowych, i to prawdopodobnie wielu jednocześnie, do wywołania halucynacji i uzyskania odmiennych stanów świadomości.


Termity odbyły dziesiątki podróży transoceanicznych zanim jeszcze na Ziemi pojawili się ludzie

24 maja 2022, 07:47

Termity oddzieliły się od innych karaczanów przed 150 milionami lat i wyewoluowały do życia społecznego. Obecnie niektóre gatunki termitów tworzą gigantyczne kolonie składające się z milionów osobników żyjących w ziemi. Inne, w tym termity żyjące w drewnie, żyją w niedużych koloniach liczących kilka tysięcy osobników. Naukowcy z Okinawy odkryli, że termity drzewne odbyły dziesiątki podróży transoceanicznych, dzięki którym są tak zróżnicowane jak obecnie.


Nieoczekiwane znalezisko na Wyspach Brytyjskich

27 lutego 2015, 10:27

Już 8000 lat temu łowcy-zbieracze zamieszkujący Wyspy Brytyjskie importowali zboże. Na południowym wybrzeżu, w pobliżu Wyspy Wight brytyjscy naukowcy znaleźli ślady DNA pszenicy. Pochodzą one sprzed 8000 lat, czyli aż o 2000 lat wyprzedzają początki rolnictwa na Wyspach, a o 400 lat – początki rolnictwa w północnych Niemczech i północnej Francji.


Nowa klasa planet pozasłonecznych

16 marca 2026, 16:11

Na łamach Nature Astronomy poinformowano o odkryciu nowej klasy planet pozasłonecznych, w których, głęboko pod powierzchnią magmowego oceanu, znajdują się olbrzymie ilości siarki. Taka właśnie jest planeta L 98-59 d, którą zbadali naukowcy z Uniwersytetów w Oksfordzie i Groningen. Niezwykłe ciało niebieskie krąży wokół czerwonego karła znajdującego się 35 lat świetlnych od Ziemi. A tym, co przyciągnęło uwagę naukowców była niezwykle niska gęstość planety.


Na bagnie w Karolinie Północnej rośnie 2624-letni cypryśnik błotny

11 maja 2019, 05:47

W podmokłym rezerwacie leśnym Black River Preserve w Karolinie Północnej na terenie Bagna Trzech Sióstr rośnie cypryśnik błotny (Taxodium distichum), który ma co najmniej 2624 lata. Naukowcy z zespołu prof. Davida Stahle'a z Uniwersytetu Arkansas doszli do tego, prowadząc badania dendrochronologiczne i datowanie radiowęglowe.


Sztuczna inteligencja znalazła ślady ognia sprzed miliona lat

14 czerwca 2022, 14:13

Opanowanie ognia przez naszych przodków było jedną z największych innowacji w dziejach. Zrozumienie procesu opanowywania ognia przez przodków H. sapiens, poznanie miejsca i czasu jego ujarzmienia może mieć olbrzymie znaczenie dla opisu ewolucji człowieka i naszej wczesnej historii. Może w tym pomóc sztuczna inteligencja, która właśnie odkryła dowody na rozpalanie ognia na izraelskim stanowisku archeologicznym sprzed miliona lat.


Odkryto szczątki przodka 'hobbita z Flores'

9 czerwca 2016, 10:38

Po ponad 10 latach poszukiwań, gdy naukowcy już tracili nadzieję na sukces, udało się znaleźć szczątki przodka "hobbita z Flores". Niezwykłe odkrycie pozwoli uzupełnić wiedzę o ewolucji człowieka.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk